'Kijk eens, we zijn gecertificeerd!'

Men staat er natuurlijk niet zo bij stil, normaal gesproken. Vooral niet als je geen vakidioot bent - zoals wij. Maar er wordt wat af gecertificeerd in Nederland. En ook daarbuiten. Sommige bedrijven laten dat ook graag zien. Wat overigens opvalt; vooral in het buitenland wordt dat met dikke logo's goed gecommuniceerd. Op auto's, op posters, op kaartjes, op producten. Overal waar ze het kwijt kunnen, eigenlijk. Doen wij niet. Gek toch? Zijn we hier dan toch zo bescheiden?

Ik ben daar eens op gaan letten, de afgelopen maanden en heb braaf foto's gemaakt. Keihard bewijs, zo u wilt.

Op een pak sinaasappelsap, gekocht in Dubai, staat heel groot dat het bedrijf ISO 9001 gecertificeerd is. Hier nog nooit gezien. Kan natuurlijk ook te maken hebben met het feit dat je nooit de indruk mag wekken dat je je product ISO 9001 gecertificeerd hebt (het blijft immers een procescertificaat). Maar toch.

En daarom ga ik er een terugkerende post van maken. Van logo's. Op wat er maar voorbij komt. Het is namelijk best mooi om te laten zien dat je iets kan. Dat je een proces beheerst. Dat je het belangrijk vindt dat je klant blij is en dat onafhankelijk hebt laten toetsen. En beetje trots mag best.

(Overigens; u bent welkom om mee te doen. Stuur ze vooral op, de logo's die u overal ter wereld, maar vooral ook in Nederland tegen komt!)

ISOLAB - de eerste resultaten

Onlangs hadden we alweer onze tweede ISOLAB-bijeenkomst. Na een enigszins onwennige eerste keer, kwam de dynamiek nu echt goed los.

Trouwens, even voor wie het heeft gemist; het ISOLAB is - om het kort te zeggen - de kennisuitwisseling die plaatsvindt in de pauzes van een training. Nog even snel in het lokaal. Bij de koffieautomaat. Of op het laatste moment op de trap naar buiten. Maar dan wat georganiseerder.

Echte kennisuitwisseling. Dus geen docent die braaf 100 PowerPoint-slides er doorheen jaagt, maar onderlinge discussies. Uitwisseling van eigen ervaringen en ideeen. Memo-stickers en Magic Flipcharts aan de muur.

De tweede sessie stond een verbeterplan van één van de deelnemers centraal. Op basis van een door Edward de Bono ontwikkelde methode hebben de deelnemers waardevolle feedback gegeven. Vanuit 6 verschillende invalshoeken hebben we gekeken naar het plan. En er met veel plezier op geschoten. Positief, constructief bedoeld uiteraard.

Iedereen was enthousiast achteraf, te gek. Niet alleen heeft iedereen inspiratie opgedaan voor het opstellen van een verbeterplan. Maar ook heeft iedereen kennis gemaakt met de gehanteerde methode. We hebben sowieso geleerd dat de methode niet helemaal ideaal is om verbeterplannen te beoordelen. Meer voor het beoordelen van artikelen en/of opiniestukken. Al met al zeer leerzaam - aldus de deelnemers.

Een van de volgende bijeenkomsten zal een deelnemer een training geven. Deze training is nog in ontwikkeling. Bedoeld voor collega's. Het ISOLAB zal dienen als zijn proeftuin. Niet vooraf bedacht, maar dit past zeker binnen het concept van ISOLAB. Zo zullen er de komende tijd nog veel meer onverwacht, leerzame ideeën ontstaan in ons lab. Verfrissend en inspirerend.

Ook deelnemen? Even geduld, want pas in september 2012 starten we met onze tweede serie bijeenkomsten. Inschrijven kan natuurlijk wel meteen. Zou ik doen.

SUMMERSALE

Zo af en toe laten wij ons ook verleiden. Tot een SALE, in goed Nederlands. Niet alleen struinen we op persoonlijke titel zelf de winkels (en het Internet, laten we eerlijk zijn) af naar mooie koopjes, we bieden ze ook gewoon aan. Maar echt alleen deze zomer.

De QuickScan zetten we daarom graag in de etalage. Met zo'n 'SALE-labeltje' eraan. Het is namelijk een prachtig product om - in de rustigere vakantieperiode - in te zetten. Het geeft antwoorden op vragen als; 'Is dat nou veel werk, zo'n ISO regelen?', 'Wat heb ik eigenlijk zelf al op orde?', 'Moet ik nog veel doen om het te halen?', 'En hoe lang doe ik daar dan nog over?'.

Het antwoord erop heeft u binnen een dag. Zo snel gaat dat.

Dus deze zomer - als 'ie ooit begint - heeft u geluk. Kom maar naar beneden...

Update: U begrijpt, nu de zomer formeel over is (en we ons daarmee waarschijnlijk eindelijk op mooi weer mogen verheugen), eindigt ook onze SUMMERSALE. U bent een beetje te laat. Maar 's winters doen we ook mooie dingen. Houdt u daarom deze blog, Facebook en Twitter in de gaten.

ISO.org jaarverslag. De hippe versie.

Als je je online (!) jaarverslag begint met "Don't read this, it's boring", dan ben je een held. ISO.org leert het nog wel. Als ik ze kon 'high-fiven' deed ik dat onmiddellijk. 

Ik zou er lang over kunnen uitweiden, maar ik roep liever dat HIER de link staat. Klikkerdeklik. Boring? Neuh...

Een gewone zaak

Igor is een groene held. Punt. Maar dat wisten we al lang, natuurlijk. En schrijven kan-ie ook. Ik ben daarom zo vrij om zijn blogpost hier ook even onder de aandacht te brengen. Dat moet. Want wij konden het er niet hartstochtelijker mee eens zijn. Igor dus, over de 'gewone zaak'. Een must read.

De gewone zaak

Ik ben er klaar mee. Al die groene feestjes. Van het ene bedrijf dat aankondigt vanaf 2015 alleen nog maar groene stroom te gebruiken (2015?) naar het volgende dat duurzaam WC papier maakt, naar weer een ander dat Cradle to Cradle adopteert alsof het een mytisch geschenk uit de hemel is waaraan men zich graag uitlevert. Echt, ik ben er zo klaar mee.

Begrijp me niet verkeerd: wat die bedrijven doen is hartstikke goed. Natuurlijk moeten we onze producten en diensten op een duurzame manier ontwikkelen, produceren, gebruiken en hergebruiken. En natuurlijk zit daar een een mooie business case achter; als afval een grondstof wordt sla je twee vliegen in een klap. En natuurlijk is dat rendabel te maken. Logisch toch?

Dat is zo logisch, dat ik de feeststemming gewoon niet begrijp. Waar zijn alle groene bedrijven nou zo trots op? Op het feit dat ze nu werken op een manier die niet vervuilend, verspillend en asociaal is? Is dat werkelijk reden voor een feestje?

Laten we met z’n allen als duurzame koplopers niet vergeten wat voor transitie we in zitten. We zijn niet bezig iets goeds nog beter te maken. Was dat maar waar. Feit is dat ons economisch handelen tot nu toe ronduit egoistisch, asociaal en vernietigend is geweest. Als je een ander perspectief kiest dan het westerse, dan is ons handelen ronduit schandalig geweest. Denk eens aan de stammenstrijden in West Afrika, over de zeldzame metalen voor de iPad waarop ik deze column tik. Of aan de voedselcrisis die het gevolg is van ons protectionisme. (Nee, geen luchtige column dit keer…)

Duurzame bedrijven zijn te prijzen om hun moed. Het is niet eenvoudig om dingen anders te gaan doen dan we gewend zijn. Veel lof daarvoor. Maar niet voor het feit dat ze ervoor kiezen om anderen minder schade toe te brengen, de natuur minder te slopen, of andere mensen eerlijk te belonen. Dat is toch geen reden voor een feestje??

Lees verder op Igor's Issues -->

Column - Er was eens...

Sinds de 5e editie van jaargang 26 (kortom; afgelopen juli) schrijf ik een column in het vakblad "Kwaliteit in Bedrijf".  Ik wil u die natuurlijk niet onthouden. Hieronder nummer drie. 

Alle columns krijgen  - hoe toepasselijk - het label "column". 

Er was eens…

Verrassend vaak krijgen we de vraag om, als onderdeel van een certificatietraject, een handboek op te stellen waarin omschreven staat hoe het zou moeten en niet hoe het feitelijk gaat - normeisen even buiten beschouwing gelaten. Met oog op de toekomst, zeg maar. Dat klinkt heel onlogisch - en dat is het ook, maar ik begrijp het wel. Tenminste, ik begrijp de aanvankelijke gedachte wel. De directie heeft een beeld van de ideale situatie, wil de weg van de minste weerstand kiezen, en is ervan overtuigd dat als ze maar gewoon opschrijft hoe de organisatie moet worden ingericht, deze zich hierop automatisch aanpast. Helaas. Althans, ik heb het nog nooit zien gebeuren. Wat er wel gebeurt is dat het personeel de nieuwe werkwijze geenszins serieus neemt. Veel gehoord op de werkvloer; ”Ze doen het zelf toch ook niet (refererend aan de directie en hoger management), waarom zou ik dan wel veranderen?” Hakken gaan met verbazingwekkende snelheid in het zand. Massaal ook. Weerstand wordt een sport. Dat was nu precies niet de bedoeling.

Geen goed idee dus, zo’n handboek dat meer weg heeft van een wensenlijst dan een verzameling hout snijdende werkwijzen. Is het wellicht toch het overwegen waard om niet alleen goed te kijken naar wat u wilt met uw organisatie, maar om ook eens heel goed naar de medewerkers te luisteren? En wat als u die informatie weet te combineren met wat de klant feitelijk van u vraagt? En stel nou dat u de resultaten daarvan eens opschrijft?

Sprookjesboeken schrijven kan immers altijd nog. En oh ja; een handboek is geen dikke stoffige ordner vol ongelezen proza. Toch?

Kwaliteit in Bedrijf - Artikel - 10 gouden regels voor een succesvol managementsysteem

En dit is er een in de categorie 'herhaling is de kracht van het onderwijs'. Speciaal voor de fijne mensen van de 'Kwaliteit in bedrijf' een artikel met ervaring in een nieuw jasje. Over hoe u de implementatie van een goed managementsysteem voor elkaar bokst.

10 gouden regels voor een succesvol managementsysteem

‘Gedoe’. ‘Papieren tijger’. ‘Rompslomp’. ‘Kost veel, levert weinig op’. Zo worden diverse managementsystemen soms omschreven. Onterecht, zeg ik. Een goed geïmplementeerd managementsysteem vertegenwoordigt geen van bovenstaande omschrijvingen maar houdt een organisatie scherp en laat haar continu verbeteren.

Laat ik de ISO 9001:2000 norm als voorbeeld aanwenden. Deze norm is bedoeld om helderheid, orde en rust te scheppen in een organisatie. Verbetermogelijkheden signaleren, efficiënter werken en kosten drukken. Het levert ‘en passant’ in veel branches ook nog een betere concurrentiepositie op. Een goed geïmplementeerd managementsysteem (bijvoorbeeld conform ISO 9001:2000) staat garant voor tevreden klanten. En u weet: Uw beste verkoper is een tevreden klant.

Ik help u graag een eindje op weg. Daarom 10 nuttige tips voor de implementatie van een succesvol managementsysteem:

1.    Bepaal doelstellingen en leg ze vast.
Een goede doelstelling voldoet aan het SMART-principe (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdsgebonden).

2.    Creëer draagvlak.
De implementatie verloopt een stuk soepeler wanneer iedereen meewerkt, dan wanneer de hakken collectief in het zand gaan. Motiveer de mensen die het systeem moeten dragen. Leg ze voldoende uit waarom iets op een bepaalde wijze moet gebeuren.

3.    Voer een nul-meting uit.
Bepaal de huidige positie van de organisatie. Leg het ‘sjabloon’ van het gewenste managementsysteem over de huidige situatie. Ga aan de slag met alle elementen die afwijken of ontbreken. Bekijk daarna pas de mogelijkheden ter verbetering van bestaande processen die al voldoen.

4.    Maak het managementsysteem op maat, gebaseerd op huidige werkwijze.
Ga dus niet met standaard handboeken aan de gang, of kopieën van een bevriende ondernemer. Een managementsysteem dat aansluit op de reeds bestaande werkwijze van de organisatie is vele malen makkelijker te implementeren en te onderhouden. Ieder bedrijf is uniek. Het uwe dus ook!

5.    Maak het niet ingewikkelder dan het is.
Dikke handboeken en ellenlange procedures waarin ieder detail is vastgelegd bevorderen de leesbaarheid niet. Bovendien zijn dergelijke systemen in de praktijk nauwelijks uitvoerbaar en handhaafbaar. U creëert zo uw eigen keurslijf. Eenvoud is in dit geval uw beste vriend.

6.    Zorg dat de directie actief betrokken is.
Uitdaging: Laat de directie ook zelf het eigen beleid uitdragen. Directieleden moeten immers het goede voorbeeld geven.

7.    Delegeer.
Wanneer taken worden verdeeld is implementatie -en vooral ook onderhoud- aanmerkelijk eenvoudiger. Denk bijvoorbeeld aan het vormgeven van een projectteam.

8.    Controleer en verbeter.
Houdt de voortgang goed in de gaten. Maak vooral gebruik van het plan-do-check-act model van Deming.
Plan:    Plan een verbeteractiviteit.
Do:    Voer een verbeteractiviteit uit.
Check:    Analyseer de resultaten van de verandering.
Act:    Voer de verbeteractiviteit “breder” uit met nieuwe kennis en inzichten.
 

9.    Vraag om hulp.
‘Bij twijfel niet inhalen’. Dat geldt ook voor de wijze waarop een managementsysteem wordt opgebouwd. Indien u niet beschikt over voldoende kennis en ervaring -of hieraan twijfelt- laat een expert u dan adviseren. De investering in een (goede!) adviseur verdient zichzelf gegarandeerd terug. Kunt u het prima zelf? Doen!

10.    Een managementsysteem is een middel, geen doel.
Ook al eist uw klant misschien een certificaat -en u gaat om die reden over tot een certificering- richt u niet primair op het behalen van dat certificaat, maar gebruik het systeem om uw organisatie te verbeteren en slagvaardiger te maken.

En eigenlijk nog een elfde tip waarmee ik wil afsluiten: Wanneer u kiest voor de implementatie van een managementsysteem, doe het dan goed. Natuurlijk bestaat de kans een papieren tijger te creëren. En het zou in het ergste geval kunnen uitmonden in veel heisa wanneer de organisatie er niet klaar voor is, of een geldverslinder lijken wanneer het beoogde rendement uitblijft. U heeft het echter allemaal zélf in de hand. Vergelijkt u het maar met de aanschaf van een goede stofzuiger. U deed deze investering om uw vloeren eenvoudig en snel schoon te krijgen. Helaas wordt de gebruiksaanwijzing niet gelezen en blijft het apparaat vervolgens in de kast staan. Het staat wel stof te vangen, maar niet op de manier zoals het werd bedoeld. Treft deze stofzuiger dan blaam voor uw steeds vuiler wordend karpet?

The Story of stuff - again

We hebben er al eerder enthousiast aandacht aan geschonken, maar omdat de boodschap goed is en omdat ie fraai gebracht wordt laat ik u graag een tweede keer kennis maken met Annie Leonard. Herhaling is immers de kracht van het onderwijs, niet waar? Ze blogt overigens ook.

Prima filmpje voor als de lunch toch weer achter het bureau genuttigd wordt...

Normen en normalisatie: niet meer dan normaal

Internationale studies wijzen uit dat ISO-normen een significante bijdrage leveren aan groei en welvaart. ISO-normen kunnen ook in deze tijd van economische terugval het verschil maken.

Op het eerste gezicht lijkt het schier onmogelijk voor organisaties om tegelijkertijd kwaliteit te verhogen en kosten aan te pakken. Maar toch raken we hiermee de kern van het nut van normen en normalisatie. Als een leverancier werkt met ISO-normen, dan kunnen afnemers er zeker van zijn dat hij bepaalde kwaliteitsdoelen nastreeft en voortdurend bezig is met verbeterpogingen en het stroomlijnen van processen, wat vertrouwen verschaft in de producten en diensten die worden afgenomen. Voeg daarbij het feit dat deze normen ontwikkeld worden door deskundigen die hun veld van expertise door en door kennen en ze hierdoor continu kunnen aanscherpen, dan is het duidelijk waarom normen zo belangrijk zijn voor nationale economieën.

Bestaande klanten behouden, nieuwe markten betreden
Recessie of groei, het is altijd belangrijk klanten te behouden. Ook als het gaat om klanttevredenheid zijn ISO-normen niet meer weg te denken. ISO 10001, ISO 10002, ISO 10003 en ISO 10004 (nog in ontwikkeling) geven aan zowel bestaande als potentiële nieuwe klanten een duidelijk signaal af dat klanttevredenheid een kernwaarde is van de leverende organisatie. Die kernwaarde nastreven is sterk bepalend voor het succes van het betreden van nieuwe markten. Dit is het gebied waar ook een norm als ISO 9001 van onschatbare waarde is omdat hij aan potentiële klanten toont hoe een organisatie opereert en welke output te verwachten is. Hetzelfde geldt voor ISO 14001, de norm die helpt kosten van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen te besparen en waarmee milieudoelen kunnen worden geïdentificeerd en beheerst.

Goed alternatief
Momenteel is ISO bezig met het ontwikkelen van een aantal nieuwe normen en richtlijnen. ISO 50001 bijvoorbeeld heeft een groot potentieel wat betreft het besparen op energiekosten. Ook de uitstoot van broeikasgassen -op dit gebied werkt ISO/TC 207 aan methoden ter kwantificering-, risico- en continuïteitsmanagement en maatschappelijk verantwoord ondernemen, staan volop bij ISO in de belangstelling.

Al deze nieuwe initiatieven zijn er niet alleen op gericht meerwaarde te leveren aan het bedrijfsleven. Ook overheden kunnen op grote schaal mee profiteren. Normen en normalisatie kunnen tot op zekere hoogte gezien worden als alternatieven voor regulering en wet- en regelgeving. De markt overspoelen met regels en wetten werkt alleen maar contraproductief. Normen -afspraken ontwikkeld op basis van consensus en best practice- geven overheden kant en klare en door alle partijen op vrijwillige basis nagestreefde oplossingen voor kwesties die ook wetgeving beoogt te reguleren.

Bron: ISO Focus

Recente veranderingen ISO 26000

ISO 26000, Guidance on Social Responsibility, is sterk verbeterd. De nieuwe ISO-richtlijn, die organisaties helpt bij het implementeren van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO), is in december 2008 gepubliceerd als Committee Draft (CD).

De ledenlanden hebben gestemd of ISO/CD 26000 rijp is voor de volgende fase in het normontwikkelingsproces. Met meer dan tweede derde van de stemmen is besloten dat ISO 26000 doorgaat naar de DIS (Draft international Standard)-fase.

Wat zijn de verbeteringen in ISO 26000?
Er zijn een flink aantal verbeteringen in ISO 26000 doorgevoerd, die de richtlijn duidelijker maken.

Door meer figuren, tabellen en 'boxen' is ISO 26000 helderder en toegankelijker geworden voor de eindgebruiker en daardoor prettiger om te lezen.

• Nieuwe definities, zoals 'Due diligence', zijn toegevoegd. De Nederlandse normcommissie MVO stelt voor de breder toepasbare term 'Due care' te hanteren. 
  
• Aanscherping principes en sphere of influence. Een aantal van de zeven MVO-principes die volgens ISO 26000 toegepast moeten worden bij het implementeren van MVO, zijn aangescherpt. Er is in de richtlijn meer aandacht voor de sphere of influence van een organisatie. 
  
• Handige bijlagen. In de nieuwe bijlage A van ISO 26000 wordt een omvangrijke lijst gegeven van vrijwillige MVO-initiatieven en instrumenten, inclusief toelichting op het doel met bijbehorend website-adres.
  

Bron: NEN

ISO-Cafe

"Gestresst? Staat u onder druk? Wanhopig om informatie? Geen inspiratie? Behoefte aan kennis over ISO en de internationale normalisatie? Kom naar het ISO Cafe!"

Zo wordt op ISO.org het ISO cafe aangekondigd. Ja, dat bestaat. Er is een heus online ISO cafe. Speciaal voor iedereen die meer wil weten over ISO.

Hier vindt u een overzicht van de ISO-systeem op een gebruikersvriendelijke manier en in begrijpelijke taal. U leert de basisprincipes van het ISO en wat ISO eigenlijk doet. Bovendien vindt u hier verschillende praktijkvoorbeelden uit een groot aantal branches en op diverse terreinen.

Kortom; alles wat u altijd al wilde weten, maar nooit heeft durven vragen.

Derde working draft van ISO 26000 gepubliceerd

De uiteindelijke definitieve versie van ISO 26000 Guidance on Social Responsibility wordt in 2010 gepubliceerd. De derde conceptversie is nu vrijgegeven.

De verwachting is dat in de komende twee jaar meer afstemming tussen de verschillende onderdelen zal plaatsvinden. Hiervoor is een speciaal schrijfteam aangesteld. De richtlijn biedt een kader voor het vertalen van internationale afspraken op het gebied van mensenrechten, milieu, arbeidszaken et cetera, naar implementatie van maatschappelijk verantwoord ondernemen (mvo) in de dagelijkse praktijk.

Uitgegaan wordt van acht mvo-principes: ethisch gedrag, naleving van wetten en regels, respect voor internationale normen of verwachtingen, respect voor de belangen van alle stakeholders, verantwoording afleggen, transparantie, voorzorgsprincipe en respect voor mensenrechten. Verder wordt een aantal kernonderwerpen besproken, zoals organizational governance (goed bestuur), mensenrechten, arbeidsomstandigheden, milieu, fair operating practices (hoe corruptie te vermijden is), consumentenbelangen en development of communities (hoe ervoor te zorgen is dat lokale gemeenschappen mee kunnen profiteren).

Bron: Sigma Online

ISO 26000 voor MVO

Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) –ook wel duurzaam ondernemen genoemd - is ondernemen waarbij er een balans is tussen economische-, sociale- en milieubelangen. Niet alleen de winst- en verliescijfers zijn belangrijk, ook de huidige én toekomstige gevolgen van de bedrijfsactiviteiten voor mens en milieu zijn van belang.

Begin 2005 is besloten een richtlijn op te stellen voor MVO, namelijk ISO 26000 Guidance on Social Responsibility. Inmiddels is de ontwikkeling ervan in volle gang en wordt deze formeel gepubliceerd in 2009.

Deze MVO-richtlijn biedt praktische richtlijnen voor:

• Het opzetten en implementeren van MVO;
• Het identificeren en betrekken van stakeholders;
• Het vergroten van geloofwaardigheid van claims en communicatie op het gebied van MVO.

Doelstelling van ISO 26000 Guidance on Social Responsibility is het ondersteunen van organisaties bij de invoering van MVO. ISO 26000 is bedoeld voor alle soorten organisaties, ongeacht de grootte of locatie van de organisatie.

De richtlijn is overigens niet bedoeld voor certificatie.

De richtlijn heeft vooral betekenis voor organisaties die ondersteuning willen in het operationaliseren van MVO en die zoeken naar praktisch advies voor het identificeren en betrekken van stakeholders en daarbij willen aansluiten bij een wereldwijd geaccepteerde aanpak. ISO 26000 houdt overigens goed rekening met variërende lokale omstandigheden. Lees meer over MVO op de VROM site…

Bron: Nen